Kristrún Hallgrímsdóttir
Uppruni og ættir
- Kristrún fæddist á Veiðilæk í Norðurárdal 1. október 1833.
- Hún átti rætur í nokkrum þekktum ættum á Vesturlandi og á Kjalarnesi.
- Foreldrar hennar voru Hallgrímur Högnason og Helga Ásmundsdóttir, bæði af stórum og tengslamiklum ættum.
Unglings ár
- Flutti 12 ára gömul að Elínarhöfða til móðursystur sinnar þá munaðarlaus.
- Var þar í 10 ár og var fermd í Garðakirkju 1848 með góðum vitnisburði.
- Á Elínarhöfða kynntist hún Tómasi Erlendssyni, sem síðar varð eiginmaður hennar.
Hjónaband og búskapur
- Kristrún og Tómas giftust 1854.
- Þau fluttu að Bjargi á Akranesi 1855, sem þá var nýbýli.
- Þau byggðu upp heimilið frá litlum efnum með dugnaði og ráðdeild.
- Þau eignuðust 17 börn, sem sýnir umfang og ábyrgð heimilisins.
Líf og áskoranir
Tómas var formaður og aflasæll sjómaður. Þegar hann lést 1881 stóð Kristrún eftir með stórt heimili og mörg börn í ómegð. Hún sýndi ótrúlegan dugnað og þrautseigju með því að t.d. gerði hún út skip á erfiðum árum.
Hún sigldi sjálf með veika dóttur til læknis á Vatnsleysuströnd í harðindum.
Hún hélt heimilinu gangandi þrátt fyrir fátækt, skuldir og fiskileysi.
Þrátt fyrir að eiga 17 börn og búa við þröngan kost var heimili Kristrúnar stöðugt fullt af gestum. Iðulega voru margir gestkomandi á heimilinu, bæði á meðan Tómas lifði og eftir það. Hún tók á móti fólki af hlýju og rausn, jafnvel þegar lítið var til. Bjarg var þekkt sem opið og vingjarnlegt heimili, þar sem fólk vissi að það fengi skjól og umhyggju.
Þetta er sérstaklega eftirtektarvert í ljósi þess að heimilið var barnmargt og því oft þröngt í búi.
Hjúkrun og umhyggja
Kristrún sýndi einnig mikla hjúkrunargáfu og fórnfýsi, bæði gagnvart fjölskyldu og öðrum. Þegar dóttir hennar Hallfríður veiktist alvarlega, sigldi Kristrún sjálf með hana suður á Vatnsleysuströnd í harðindum til að leita læknishjálpar hjá Lárusi hómópata. Þetta gerði hún á meðan eiginmaður hennar lá á líkbörum, sem undirstrikar ótrúlegan styrk og ábyrgðartilfinningu. Hún sinnti veikum börnum sínum og hélt heimilinu gangandi þrátt fyrir fátækt, fiskileysi og skuldir. Nánar er fjallað um sjúkraskýlið á Bjargi í hlekk hér að neðan.
Það er augljóst að Kristrún var harðdugleg, ráðagóð, úrræðagóð og óbugandi kona sem gafst aldrei upp.
Hún naut virðingar fyrir að halda uppi stóru heimili við erfið skilyrði og fyrir að sýna bæði styrk og mannúð.
